Er is sprake van dyscalculie wanneer:
- Op jonge leeftijd al moeite met (voorbereidend) rekenen
- Betekenisvol verschil tussen potentiële mogelijkheden en rekenkennis.
- Aan het einde van het basisonderwijs ten minste 2 jaar achterstand.
- Ondanks gerichte hulp (remedial teaching) weinig progressie.

Rekenproblemen van kinderen kunnen samengaan met andere stoornissen of problemen, in het bijzonder:
- Verstandelijke beperkingen (bij kinderen met een IQ lager dan 70)
- Dyslexie (60 % van kinderen met dyscalculie heeft secundair ook een leesprobleem)
- ADHD (gemis aan aandacht en planning)
Ter onderscheiding: NLD waarbij naast rekenproblemen ook o.a. sociaal-emotionele en motorische problemen een rol spelen.

Wat zijn de kenmerken?

Mensen met dyscalculie hebben met de volgende problemen te maken:
- Problemen met rekenkundige bewerkingen.
- Het langdurig gebruik van eenvoudig aanpakgedrag, bijv. op de vingers blijven tellen.
- Het maken van veel fouten in een gestructureerde aanpak
- Moeite met relaties leggen tussen geschreven gesproken getallen (bijvoorbeeld 24 wordt 42).
- Moeite met oplossingen die vele tussenbewerkingen/tussenstappen vragen.
- Het gebruik van vaak tijdrovende strategieën.
- Moeite met het hanteren van een bepaalde volgorde, zoals bij klokkijken en recepten lezen.
- Moeite met het interpreteren van codes en patronen, bijv. bij het muzieknotenschrift.
- Problemen met ruimtelijke oriëntatie en ruimtelijk inzicht: links-rechts oriëntatie, problemen met het lezen en onthouden van cijferreeksen, het lezen en interpreteren van kaarten, tabellen en afmetingen. Problemen met teamsporten op een groot veld (hockey, voetbal)
- Vaak een hekel hebben aan rekenen.

Hoe ga je er mee om?

De hulp die aan deze kinderen zal moeten worden geboden kan worden samengevat in het acroniem STICORDI wat bestaat uit de volgende elementen:

1. Stimuleren
- Verbale ondersteuning: de te bespreken maatregelen zorgen ervoor dat de stoornis wordt erkend en dat kind zelf wordt aanvaard met rekenproblemen. Verder extra aanmoediging, heel veel structuur bieden en vooral consequent en realistisch behandelen.
- Relativeren: rekenen is maar één van de vaardigheden in het leven.
- Zelfbeeld: leer kinderen om hun sterke kanten te zien. Kinderen twijfelen vaak heel sterk: hebben leerkracht nodig, die in hun gelooft.
- Discretie: niet ten overstaande van hele klas praten over rekenproblematiek. Liever overleggen voor of na de rekenles. Leerling dan even apart nemen.
2. Compenseren
- Gebruik van hulpmiddelen (rekenmachine, tafelkaart, getallenlijn, rekenrek enz.)
- Leerkaarten (strategieën/stappenplannen): kinderen kunnen zelf bepalen wanneer ze deze kaarten raadplegen. Bij ernstige problemen ook gebruiken bij toetsen!
- Memoriseren (geheugensteuntje): problemen met korte en langetermijn geheugen, dus helpen leggen van verbanden, eventueel zelf bedenken: ezelsbruggetjes.
- Gebruik computer
- Overzicht: eenvoudige lay-out, weinig plaatjes, kleur enz. Afbakenen van te maken sommen.
- Efficiënt leren leren: harop vertellen (fouten helder, goede aansluiting), toets opnieuw doorlezen als het te snel is gemaakt en zichzelf beoordelen.
3. Remediëren
- Structuur bieden: onderverdelen in deeltaken: focus op 1 type som, nagaan of stof is begrepen
- Pre teaching
- Herhaling: veel herhaling nodig: bijv dagelijks met pc oefenen van tafels. Wel realistisch zijn in uiteindelijke verwachtingen.
- Instructietaal: nagaan of kinderen het hebben begrepen. Aanbieden in delen en zo komend tot gehelen. Instructie uitbreiden met een tekening.
- Instuderen: ruime tijd tussen aanleren en toetsen.
- Toetsen: 20 tot 30 % meer toetstijd!
4. Dispenseren/Differentiëren
- Dubbele taak (rekendictees): probleem bij rekendictees: te veel moeite met noteren en uitrekenen: dicteersnelheid omlaag of notitieblaadjes laten gebruiken.
- Niet onverwachts toetsen of som oplossen
- Per fout helft van normale aantal punten
- Tijd voor back-up strategie
- Aanpassingen (plaats en materiaal)
- Rekenfouten voor andere vakonderdelen niet meetellen
- Geen fouten aanstrepen
- Verminderen en vereenvoudigen van opdrachten per toets/taak
- Mogelijkheden bieden om te verbaliseren
Ook hier geldt weer pre teaching is een must!! Pre teaching van taken en toetsen!!

Meer informatie:

- Balans belicht dyslcalculie, bundel van artikelen verschenen in Balans.
- Kinderen met dyscalculie, Annemie Desoete en Tom Braams
- www.balansdigitaal.nl
- www.dyslcalculie.startkabel.nu
- www.dyslcalculie.org
- www.tbraams.nl/dyscalculie